Społeczna partycypacja w praktyce

Niemal dokładnie za rok (31 grudnia 2025 r.), upływa ustawowy termin sporządzenia przez gminy, w tym gminę m. st. Warszawę,  nowych planów urbanistycznych.

O ile znam życie, urzędnicy przeforsują głównie swoje pomysły, często sprowadzające się do zawężania i zamykania ulic i to nie tylko w Śródmieściu, a także zabudowy każdego wolnego skrawka terenu. Jestem przekonany, że my – mieszkańcy Warszawy – powinniśmy być (przynajmniej) do końca 2025 r. bardziej czujni  i aktywni w sprawach związanych  z polityką przestrzenną naszego miasta oraz planami jego zagospodarowania.

Chyba każdy z mieszkańców ma swoje pomysły, szczególnie te, które dotyczą miejsc jemu najbliższych. Mało kto natomiast interesuje się zapisami w planie, które odnoszą się do przyszłości, a szczególnie  projektów w skali makro, na przykład zabudowy terenu lotniska Okęcie (ok. 1000 ha) po ewentualnej jego likwidacji.

4 lipca 2024 r. radni m.st. Warszawy podjęli decyzję o rozpoczęciu prac nad Strategią Rozwoju Warszawy 2040+ oraz nad planem ogólnym. Dokumenty te określą, w jakim kierunku będzie rozwijać się Warszawa w perspektywie co najmniej 20 lat. Pierwszym etapem prac było składanie wniosków przez mieszkańców (od 4 do 30 września). Ponieważ Ratusz podkreśla bezpośrednie zaangażowanie warszawiaków w prace nad strategią oraz nad planem ogólnym, więc we wrześniu 2024 r. przesłałem do m. st. Warszawy postulaty dotyczące kluczowych spraw dla rozwoju Warszawy.

29 listopada otrzymałem odpowiedź, iż będą one analizowane i wykorzystane w kolejnych etapach prac nad strategią, w tym podczas doprecyzowywania zakresu kierunków działań. Dodano, że z uwagi na różny poziom szczegółowości uzyskanych postulatów, przyjęty sposób prac oraz wymagane do przeprowadzenia ustawami procedury i ograniczenia czasowe, na tym etapie Ratusz nie będzie się do nich szczegółowo odnosić. Postulaty będą podlegać przeglądom aż do momentu przedstawienia Radzie m.st. Warszawy projektu strategii do uchwalenia.

Zostałem również zachęcony do włączenia się w kolejny etap prac nad strategią, czyli konsultacji założeń programowych, które zostały przygotowane m.in. na podstawie wniosków z diagnozy, wstępnych wyników ewaluacji Strategii #Warszawa2030, wyników wrześniowej ankiety oraz uzyskanych postulatów. Założenia mają pokazać wstępny układ celów i kierunków działań oraz ramowe wytyczne dla polityki przestrzennej. Dyskusja ma się odbywać podczas spotkań oraz przez formularz online, który można wypełnić od 3 grudnia 2024 do 6 stycznia 2025 r. No cóż. Mieszkańcy mieli i mają niebywale mało czasu, aby złożyć swoje uwagi. Tak jak napisałem na początku zapewne urzędnicy przeforsują głównie swoje pomysły. A szkoda. Bo to, co nas otacza, miejsce w którym żyjemy, powinno być naszym wspólnym dziełem.  Tyle się mówi przecież o partycypacji społecznej.

Dr hab. Lech Królikowski